Krzyżacy

Sienkiewicz, sięgając po dzieje starcia Polski z potęgą Zakonu Krzyżackiego, stworzył opowieść, która szybko stała się czymś więcej niż tylko lekcją historii. Na podstawie średniowiecznych kronik zbudował pełen rozmachu obraz walki, lojalności i narodowego oporu w czasach, gdy Polacy sami potrzebowali symbolicznego wsparcia.

W centrum opowieści umieścił jednak także poruszającą historię miłości Zbyszka i Danusi – intymną i emocjonalną oś narracji, która dodaje powieści ludzkiego wymiaru. „Krzyżacy” to nie tylko literacki klasyk, ale także manifest nadziei i siły kulturowej, która przetrwała mimo politycznego zniewolenia.

Reżyserię powierzono Janowi Klacie, jednemu z najważniejszych polskich reżyserów teatralnych, od lat obecnemu zarówno na polskich, jak i międzynarodowych scenach. W swoim dorobku ma ponad trzydzieści spektakli i wiele prestiżowych nagród, w tym Paszport „Polityki”, Złotego Yoricka oraz Nagrodę im. Konrada Swinarskiego. Jego prace były wielokrotnie prezentowane i wyróżniane na festiwalach teatralnych w kraju i za granicą.

Adaptację przygotowała we współpracy z Janem Klatą Ishbel Szatrawska – dramatopisarka doceniana zarówno przez jurorów, jak i publiczność. W 2023 roku została laureatką Nagrody Wawrzyn – Literackiej Nagrody Warmii i Mazur, zdobywając zarówno nagrodę główną, jak i nagrodę czytelników. Współpracowała z wieloma instytucjami w Polsce i Europie, zdobywając stypendia i nagrody, m.in. w ramach programów DRAMATOPISANIE, Stiftung Genshagen czy Landis & Gyr Stiftung.

Po spektaklu odbędzie się dyskusja z artystami i zaproszonymi gośćmi.

Premiera: 13.09.2025
Wiek widza: 16+
Czas trwania: ok. 2 godz. 40 min (z przerwą)

Treści wrażliwe

W spektaklu jest poruszona wojny, religii, śmierci, przemocy fizycznej i seksualnej
Użyte środki: głośna muzyka i dźwięki, wulgarny język, broń biała

Recenzje

Świetny koncept producencki, znakomicie wybrany zespół realizatorów, fantastyczna ekipa aktorska i tytuł przyciągający uwagę. Olsztyńscy „Krzyżacy” Jana Klaty są jak rekonstrukcja bitwy pod Grunwaldem – wiadomo, że nasi wygrają.
Dariusz Kosiński, „Tygodnik Powszechny”

Bitwa pod Grunwaldem w finale Krzyżaków Jana Klaty to rodzaj narodowego guilty pleasure. Napompowane kostiumami Mirka Kaczmarka postaci kotłują się niczym amerykańscy futboliści, atakując niezdarnie chwytami rodem z Tekkena. Srebrne puchowe kurtki błyszczą w ostrym świetle koncertowych reflektorów, ciosy karate tną przestrzeń na przemian z uderzeniami slow motion i imitującymi jazdę konną podskokami w stylu Monty Pythona. A wszystko to przy szczęku mieczy, akompaniamencie ostrych gitarowych riffów i dudniącym echu stadionowych okrzyków. Mało? W centrum tłumu walczą członkowie Bractwa Rycerskiego Warmińska Dzika Kompania – w pełnym rynsztunku.
Anna Jazgarska, „Teatr”

Od groteski do powagi, od dramatu do ironii, Klata bezustannie żongluje formą rozładowując sceniczne napięcie celową parodią, odzierając patriotyczny i bogobojny patos ze sztucznej fanfaronady. Pozwala z dystansem przyjrzeć się narodowym uprzedzeniom, religijnej dewocji, ludzkim namiętnościom czy wreszcie tak bliskiemu nacjonalistycznej bucie chwytaniu za szabelkę. A przecież w przyciętym Sienkiewiczowskim tekście nie zmienia ni litery. Na czoło wysuwa miłosny wątek szarmanckiego, z lekka narwanego Zbyszka z Bogdańca (Maciej Cymorek) oraz zwiewnej Danusi „the best” Jurandówny (Agnieszka Giza-Gradowska), by na tle ich tragicznej miłości wybrzmiały grzechy i okrucieństwa zakonu krzyżackiego.
Marek Zajdler, Nasz Teatr

To dobry spektakl, którym olsztyński teatr może się słusznie chwalić. Solidny, porządnie zrobiony i przemyślany, dostarczający rozrywki i dający miejscami do myślenia. Klata po raz kolejny odczytuje krążące aktualnie w obiegu nastroje i wytyka polskie bolączki.
Eryk Maciejowski, dwutygodnik.com

Twórcy

Adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza i dramaturgia: Jan Klata, Ishbel Szatrawska
Reżyseria, opracowanie muzyczne: Jan Klata
Scenografia, kostiumy, reżyseria świateł: Mirek Kaczmarek
Choreografia: Maćko Prusak
Projekcje wideo: Natan Berkowicz
Asystent scenografa: Michael Siwicki
Konsultacje wokalne: Rafał Gajewski
Inspicjentka, suflerka, asystentka reżysera: Agata Żuczkowska

Obsada:
Maciej Cymorek
Marian Czarkowski
Kamil Drężek (gościnnie)
Agnieszka Giza-Gradowska
Grzegorz Gromek
Radosław Hebal
Marcin Kiszluk
Aleksandra Kolan
Maciej Mydlak
Paweł Parczewski
Krzysztof Plewako-Szczerbiński
Wojciech Rydzio
Małgorzata Rydzyńska
Cezary Studniak (gościnnie)
Mikołaj Trynda
Marcin Tyrlik
Zuzanna Wicka (gościnnie)

Z gościnnym udziałem Bractwa Rycerskiego Warmińska Dzika Kompania

Zwiastun

Galeria

Fot. Karolina Jóźwiak