13. INTERDYSCYPLINARNY FESTIWAL WIELKOPOSTNY

Tematem przewodnim 13. edycji Festiwalu jest Jezus. Postać historyczna, a zarazem obiekt wiary. Dla wielu Zbawiciel i Prorok, wcielony Bóg, dla innych bohater literacki, o którego pierwowzorze niewiele wiadomo. Kim dzisiaj jest dla nas syn cieśli z Nazaretu? Za kogo ludzie go uważają?

Z tym pytaniem zwróciliśmy się do artystów, których zaprosiliśmy do udziału w tegorocznej edycji Festiwalu. W ubiegłych latach przyglądaliśmy się już Judaszowi, Marii Magdalenie, Maryi. Jezusa dotąd skrzętnie omijaliśmy. Dopiero zeszłoroczna – apokaliptyczna – edycja ośmieliła nas, by w obliczu końca spojrzeć na figurę Jezusa z nadzieją. Zobaczyć w niej to, czego nam brakuje najbardziej, albo to, czego w sobie zobaczyć nie chcemy. By się w niej przejrzeć.

Jezus niewątpliwie wywarł ogromny wpływ na świat, w którym żyjemy. Trudno znaleźć kogoś, kto mocniej odcisnął się na historii naszej cywilizacji. Kim byłby, gdybyśmy spotkali go dzisiaj? Czy można patrzeć na niego poza doktryną wiary? Czy jego słowa mogą stać się inspiracją do budowy świata wolności, równości i braterstwa, czy też należy go porzucić i szukać innej drogi?

„Czemuś mnie opuścił?” to jedne z ostatnich słów Jezusa według ewangelistów Marka i Mateusza. Czy to naprawdę są ostatnie słowa, które może powiedzieć umierający Bóg? Dziś okrzyk Jezusa wydaje się być szczególnie przejmujący, gdy tak wielu ludzi umiera samotnie na oddziałach covidowych, na granicach, a świat zbroi się na wojnę. A może jest to pytanie, które powinniśmy zadać w pierwszej kolejności samym sobie? Moment na krzyżu to dla Jezusa zarówno bolesny koniec, jak i początek. W jakim stopniu mamy dostęp do samych siebie? Czy idziemy własną drogą? Czy przypadkiem samych siebie nie opuściliśmy? Te i inne pytania będą przewijać się przez festiwalowe wydarzenia. Niemniej odpowiedzi szukać będziemy musieli we własnym wnętrzu.

ORGANIZATOR

Centrum Myśli Jana Pawła II to warszawska instytucja kultury, która w intelektualnym i duchowym dorobku Karola Wojtyły poszukuje odpowiedzi na najważniejsze pytania i wyzwania współczesnego świata. Centrum działa w obszarze kultury, edukacji i budowania zaangażowanego i odpowiedzialnego społeczeństwa. Jako miejsce spotkań i dialogu tworzy przestrzeń współpracy ze środowiskiem naukowym i artystycznym ponad podziałami kulturowymi i ideologicznymi. Jest operatorem Stypendiów m.st. Warszawy im. Jana Pawła II dla uczniów i studentów, organizatorem dwóch warszawskich festiwali: Nowe Epifanie i Muzyka Wiary – Muzyka Pokoju oraz inicjatorem i właścicielem multimedialnego portalu JP2online.pl stanowiącego pierwsze, kompleksowe źródło wiedzy o papieżu w Polsce i na świecie.

HISTORIA

Warszawski wielkopostny festiwal, którego organizatorem jest Centrum Myśli Jana Pawła II, a współtwórcami byli Piotr Duda i Marek Pasieczny, istnieje od 2008. Jego pierwotna nazwa „Gorzkie Żale” odwołuje się do nabożeństwa, ułożonego w XVIII w. przez patrona stolicy – bł. Władysława z Gielniowa – i śpiewanego w każdą niedzielę Wielkiego Postu.

Nazwa „Nowe Epifanie”, dodana w 2016 r., nawiązuje do „nowych epifanii piękna”, o których pisał Jan Paweł II W Liście do artystów (1999). Jako polski poeta i dramatopisarz Papież patronuje Festiwalowi, który łączy duchowość i sztukę. Epifania to objawienie, a jednocześnie olśnienie i zachwyt ukazaniem się w świecie tego, co boskie i wieczne.

Ale też organizatorzy uprzedzają, od początku i przez wiele lat explicite, w nazwie (2008-2014), że jest to „festiwal, który uwiera”. Niepokoi, drażni lub nawet gorszy niektórych przez to, że jest on pod każdym względem zainspirowany dialogiem. Łączy bowiem średniowieczne misteria z awangardowymi nieraz inscenizacjami, wydarzenia parateatralne, takie jak performance lub happening kulinarny, z teologiczną dyskusją o filmie, tradycyjne ludowe pieśni religijne i muzykę współczesną, sztuki wizualne i warsztaty plastyczne dla dzieci.

Oczkiem w głowie dyrektorów i koordynatorów Festiwalu (do 2014 roku Marek Pasieczny, Michał Mizera i Małgorzata Wilczewska; od 2015  do 2019 Redbad Klijnstra, a od 2015 Paweł Dobrowolski i Maciej Omylak) są premiery i nowe wykonania dawnych utworów. Coraz więcej wydarzeń festiwalowych powstaje w współpracy CMJPII (dyrektorzy: do 2012 r. Piotr Dardziński, potem Norbert Szczepański i Michał Łuczewski, a obecnie Michał Senk) z teatrami oraz instytucjami kultury, w Polsce i za granicą.

Każda edycja Festiwalu (nie było go w latach 2011 i 2015) ma własny motyw, który jest inspiracją dla zaproszonych do współpracy artystów, a jednocześnie wspólnym mianownikiem festiwalowych wydarzeń. Są to motywy biblijne i wielkopostne, jak krzyż(2008), kuszenie (2009), śmierć (2012), 4o dni na pustyni(2014) lub powiązane z nimi utwory literackie, jak „Piekło” Dantego (2010) czy „Faust” Goethego (2013), a ostatnio proste i uniwersalne, ale też wieloznaczne symbole, jak skrzyżowanie(2016), matka(2017), król(2018) i Judasz(2019), Maria Magdalena (2020) i apokalipsa (2021)

 

ZESPÓŁ

Paweł Dobrowolski
Dyrektor

Dyrektor Festiwalu Nowe Epifanie od 2015 roku. Pracował w stołecznych teatrach jako kierownik literacki, manager i dramaturg (TR Warszawa, Teatr Studio, Teatr Polski, Teatr Wielki Opera Narodowa).

Studiował wiedzę o teatrze w Akademii Teatralnej w Warszawie, filozofię na Uniwersytecie Warszawskim oraz na Podyplomowych Studiach Menedżerów Kultury w SGH.

W Teatrze Studio współpracował z reżyserem Michałem Zadarą przy spektaklu „Każdy/a. Sztuka Moralna” (2008), z Krzysztofem Skoniecznym współreżyserował „Jesteś Bogiem. Paktofonika” (2012). Jako dramaturg pracował też z Natalią Korczakowską w Teatrze Dramatycznym w Wałbrzychu nad przedstawieniem „Dynastia sclerosis multiplex” (2010) i w Teatrze Wielkim Operze Narodowej nad operą „Jakob Lenz” Wolfganga Rihma (2011). Z Agnieszką Błońską zrealizował w Instytucie Teatralnym spektakl „Grubasy” (2011) i w Teatrze Ochota„Fale” Virginii Woolf (2013). W 2006 i 2007 roku przygotował w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego cykl spotkań pt. „Rekolekcje teatralne”.

Maciej Omylak
Zastępca dyrektora

Zastępca dyrektora Festiwalu Nowe Epifanie. Ukończył kulturoznawstwo na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (specjalizacja: teatrologia, organizacja i promocja widowisk). Uczestnik Laboratorium Nowych Praktyk Teatralnych SWPS w Warszawie (moduł: Dramaturgia) oraz projektu ADESTE (Biuro Kultury Urzędu m.st. Warszawy). Absolwent kursu Scenariuszowego SCRIPT organizowanego przez Fundację Szkoła Wajdy i Wajda Studio.

Sonia Wronkowska
Kuratorka / Muzyka dawna

Muzykolog, programistka, edytorka muzyki dawnej, autorka artykułów naukowych i popularyzatorskich, recenzentka i felietonistka „Ruchu Muzycznego”. Bibliotekarz muzyczny i kierownik Polskiego Centrum RISM (Répertoire International des Sources Musicales).

Pracuje w Zakładzie Zbiorów Muzycznych Biblioteki Narodowej – zajmuje się opracowaniem dawnych muzykaliów. Bierze udział w pracach nad rozwojem biblioteki cyfrowej Polona, prowadzi research w projekcie naukowym SIMSSA na McGill University. Propaguje wykorzystywanie cyfrowych zasobów muzycznych w badaniach muzykologicznych i w praktyce muzycznej (współpracowała m.in. z Narodowym Centrum Kultury przy festiwalu Polska Muzyka Odnaleziona i z muzykami-wychowankami Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci).

Wyniki badań prezentowała na licznych międzynarodowych konferencjach naukowych i specjalistycznych. Przygotowuje w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pracę doktorską na temat funkcjonowania utworów zależnych w muzyce religijnej XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej.

Łukasz Kozak
Kurator / Muzyka dawna

Mediewista, ekspert w dziedzinie technologii i nowych mediów oraz promocji dziedzictwa kulturowego. Badacz nieoczywistych wątków w historii kultury. Współtwórca audycji mediewistycznej „Kryzys wieku średniego” w Programie 2 Polskiego Radia. Autor prac naukowych i popularyzatorskich, wykładowca. Współpracował z licznymi instytucjami kultury i ośrodkami naukowymi przy tworzeniu nowych rozwiązań technologicznych dla zbiorów cyfrowych.

Monika Kucia
Kuratorka / Kulinaria
Absolwentka Wydziału Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej. Dziennikarka, kuratorka, artystka, edukatorka. Autorka Kwartalnika „Przekrój”. Promotorka regionalnych i szlachetnych smaków, projektantka międzynarodowych kulinarnych wizyt studyjnych, łącznik międzynarodowy świata kulinarnego. Od wielu lat organizuje wydarzenia kulturalne promujące polską gastronomię i produkt regionalny.
 
Związana z Festiwalem Nowe Epifanie (wcześniej Gorzkie Żale) od 2014 roku, tu stworzyła formułę wydarzeń performatywnych wokół kultury kulinarnej, które realizowała w ramach Festiwalu m.in. w Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Polin Muzeum Historii Żydów Polskich, U-Jazdowski CSW w Warszawie i w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki, .
Wydarzenia na temat jedzenia i sztuki realizowała także niezależnie w Oslofjordmuseet, Muzeum Toruńskiego Piernika, Museum of Food and Art w Nowym Jorku czy Theater Basel w Bazylei, gdzie stworzyła performance kulinarny „All inclusive” na inaugurację Festiwalu Culturescapes w 2019 roku.
Dawid Zalesky
Kurator / Sztuki wizualne

Site specific designer, scenograf, twórca interdyscyplinarny. Ukończył studia na Akademii Teatralnej [DAMU] w Pradze – katedra Scenografii Dramatycznej oraz katedra Scenografii Alternatywnej, specjalizacja Site Specific.

Był stypendystą ENSAAMA-Olivier de Serres w Paryżu. Poza scenografią i designem zajmuje się projektowaniem graficznym. W swojej działalności łączy wiele mediów z obszarów sztuk wizualnych. Jest współtwórcą i uczestnikiem licznych projektów oraz festiwali m.in.: Praguebiennale 2, Survival Wrocław, Łódź Design Festival, Gdynia Design Days, Wawa design Festiwal, Festiwal ASVOFF, Prague Quadriennale, Festiwal Przemiany. Jego prace pokazywane były w takich światowych instytucjach jak: Tabloid Gallery w Tokio, Center Pompidou w Paryżu, czy warszawskich: Centrum Nauk Kopernik, Narodowy Instytut Audiowizualny, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki.

Współpracował m.in. z Teatrem Współczesnym we Wrocławiu, Teatrem Polskim we Wrocławiu, Teatrem Dramatycznym w Wałbrzychu.

NEWSLETTER

Zapisz się na newsletter, aby być na bieżąco!

Zaznacz klauzulę, która pozwoli nam na wysyłanie newslettera.

Zobacz klauzulę >>

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w postaci mojego adresu e-mail w celu informowania o wydarzeniach związanych z Festiwalem Nowe Epifanie poprzez wysyłanie newslettera, przez Centrum Myśli Jana Pawła II z siedzibą w Warszawie (00-372), ul. Foksal 11. Jestem świadom/świadoma, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie, poprzez kliknięcie w link umieszczony w każdym wysłanym newsletterze, co skutkować będzie usunięciem mojego adresu e-mail z listy dystrybucyjnej usługi „Newsletter”. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Dane podaję dobrowolnie, niemniej oświadczam, iż wiem, że bez ich podania nie jest możliwa realizacja usługi „Newsletter”.

* Informujemy iż Państwa dane osobowe zbierane są wyłącznie w celu informowania o działaniach Centrum poprzez wysyłanie newslettera, na podstawie Państwa zgody, zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. Administratorem danych jest Centrum Myśli Jana Pawła II z siedzibą w Warszawie (00-372), ul. Foksal 11. Dane będą przetwarzane przez okres 5 lat od dnia ich podania. Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, wniesienia sprzeciwu, jak również wniesienia skargi do odpowiedniego organu nadzoru, gdy uznają Państwo, iż przetwarzanie Państwa danych narusza przepisy prawa. Administrator nie przewiduje przekazywania danych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, poza uzasadnionymi przypadkami związanymi z realizacją obowiązków wynikających z umów międzynarodowych lub regulacji wynikających z prawa Unii. Ponadto informujemy, iż odbiorcą Państwa danych osobowych jest podmiot zewnętrzny obsługujący system i oprogramowanie informatyczne administratora i podmiot który na zlecenie administratora świadczy usługę e-mailingu/wysyłki newslettera. Pani/Pana dane będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie odbywało się poprzez zapisanie danych urządzenia z którego użytkownik korzysta i danych dostępu podczas podania adresu e-mail, konsekwencją takiego przetwarzania będzie wysyłka newslettera lub brak wysyłki w przypadku podania błędnego adresu e-mail. W przypadku jakichkolwiek pytań, uwag, próśb, kontakt z inspektorem danych osobowych administratora można uzyskać pod adresem e-mail: iod@centrumjp2.pl, jak również pod numerem telefonu: 22 826 42 21.

Content | Menu | Access panel